Tôi là Phật tử, rất ngưỡng mộ chương trình Hiến máu nhân đạo (HMNĐ). Vì thế, tôi đã tham gia hiến máu trên 10 lần và cảm thấy sức khoẻ bình thường, tinh thần lạc quan, thoải mái. Gầm đây, tôi động viên bạn bè, người thân tham gia HMNĐ thì đa phần họ có thái độ e dè không biết máu của mình hiến có thực sự sử dụng với mục đích nhân đạo hay không, sợ ảnh hưởng đến sức khoẻ v.v… Xin cho biết một cách cụ thể và những lời khuyên về vấn đề trên.

ĐÁP:

HMNĐ là một trong những nghĩa cử cao đẹp nhất của con người,chia sẻ một phần sự sống của mình để đem đến sự hồi sinh cho người bệnh. Ngày nay, HMNĐ được phổ biến trên khắp thế giới và được mọi người tôn vinh, ca ngợi.

Theo Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, việc vận động HMNĐ được Hiệp hội Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) khởi xướng từ năm 1921, đến náy đã có hơn 170 hội quốc gia trên thế giới. Mỗi năm, trên thế giới có khoảng 75 triệu đơn vị máu được hiến tặng. Kỷ lục hiến máu hiện nay của thế giới là ông Daniel O'Donnell, kỹ sư ở Buflato (Mỹ) đã hiến máy cho Hội Chữ thập đỏ Mỹ tính đến nay được 300 lần.

ở nước ta, theo thống kê, mỗi năm các cơ sở y tế trong cả nước cần khoảng 1.600.000 đơn vị máu để cấp cứu và điều trị. Song, ngành y tế chỉ thu gom được 400.000 đơn vị máu, đáp ứng được 25% nhu cầu về máu. Trong đó, khoảng 70% lượng máu được lấy từ nguồn những người hiến máu chuyên nghiệp (bán máu). Vì thế, Nhà nước đã chủ trương huy động nguồn máu trong toàn dân. Thủ tướng Chính phủ đã ký các quyết định quan trọng như: Quyết định số 43/2000/QĐ-TTG ngày 7-4-2000 “Về việc vận động và khuyến khích toàn dân hiến máy tình nguyện”, quyết định lấy ngày 7-4 hàng năm là Ngày toàn dân hiến máu tình nguyện; Quyết định số 198/2000/ QĐ-TTG ngày 28-12-2001 về việc phê duyệt “Chương trình an toàn truyền máu quốc gia…” Điều này cho thấy HMNĐ là một công tác mang tầm quốc gia, có tính xã hội hoá, toàn dân cùng tham gia và phổ biến trên toàn quốc đồng thời được bảo hộ bằng pháp luật và khẳng định không một cá nhân hay tổ chức nào có thể lợi dụng HMNĐ vì mục đích tư lợi.

Trung bình mỗi người trưởng thành có khoảng từ 3,5 đến 5 lít máu. Máu được cấu tạo bởi hai thành phần chính: tế bào máu (hồng cầu, tiểu cầu, bạch cầu) và huyết tương. Mỗi thành phần trong máu chỉ có một chu kỳ sống nhất định. Tuổi thọ của tế bào hồng cầu tối đa khoảng 120 ngày; tế bào bạch cầu khoảng vài ngày đến vài năm tuỳ loại; tế bào tiểu cầu khoảng 6-11 ngày; còn huyết tương thì thay đổi liên tục hàng giờ.

Vì thế, hàng ngày các tuỷ xương luôn sản xuất ra các tế bào máu mới để thay thế các tế bào chết. Đặc biệt, khi có nhu cầu về hiến máu (hiến máu, mất máu do tai nạn hoặc hiến máu…) thì tuỷ xương và các cơ quan tham gia tạo máu khác sẽ hoạt động mạnh hơn gấp 8-10 lần bình thường, bù lại lượng máu đã thiếu hụt, vì thế lượng máu nhanh chóng sản sinh và phục hồi. Quá trình phục hồi của hồng cầu khoảng sau 3-4 tuần; huyết tương thì phục hồi nhanh hơn, chỉ vài ngày sau; bạch cầu và tiểu cầu do cư trú nhiều nơi nên không ảnh hưởng nhiều sau khi mất máu.

Hiến máu phải đúng và an toàn. Đúng là tham gia HMNĐ khi cảm thấy hoàn toàn khoẻ mạnh và tình nguyện hiến máu cứu người. Lượng máu hiến khoảng 250ml với người dưới 50kg và 350ml – 450ml với người trên 50kg, không giao giờ quá 1/10 lượng máu cơ thể. Thời gian giữa hai lần hiến máu tối thiểu là 2,5-3 tháng. An toàn là việc lấy máu phải tuân thủ quy định của ngành y tế, các nguyên tắc vệ sinh, chống lây nhiễm và các chế độ bồi dưỡng, nghỉ ngơi thích hợp.

Tuy nhiên, vẫn có một vài trường hợp chưa chuẩn bị tốt về tinh thần, do quá lo lắng, sợ hãi hoặc do đêm trước thức quá khuya, không ăn sáng… Sau khi hiến máu họ cảm thấy mệt mỏi, choáng, mặt tái nhợ, tuy nhiên các triệu chứng này chỉ cần nghỉ ngơi một lát là trở lại bình thường. Một số trường hợp cảm thấy cở thể mất quân bình ở những ngày sau khi hiến máu thì đây là phản ứng bình thường của cơ thể trong quá trình tái tạo máu, biểu hiện này sẽ nhanh chóng đi qua.

Khoảng 3 tháng sau lần hiến máu thứ nhất, người bình thường có thể tham gia hiến máu nhiều lần vào các đợt tiếp theo gọi là hiến máu nhắc lại.Thực hiện hiến máu nhắc lại đúng như hướng dẫn sẽ tăng cường chức năng của các cơ quan sinh tạo máy, các chỉ số về máu sẽ ổn định và chất lượng máu sẽ tốt hơn. Vì thế, hiến máu đúng và an toàn không ảnh hưởng mà lại rất có lợi cho sức khoẻ.

Đối với người con Phật thì HMNĐ là bố thí nội tài, biểu hiện cụ thế nhấ của lòng từ bi, vô ngã, vị tha. Khi được góp phần đem lại sự sống cho người khác sẽ làm cho tâm hồn thanh thản, tràn đầy nhân ái và cảm nhận đời sống của mình ý nghĩa hơn vì đã chia sẻ tình cảm cũng như trách nhiệm của bản thân đối với cộng động.